Sfratto (dëbimi) nga shtëpia në Itali: çfarë është dhe si funksionon

Çfarë është sfratto (dëbimi) nga banesa

Kriza e banesave është një problem gjithnjë e më urgjent në Itali dhe prek edhe më shumë personat migrantë, të cilët kanë më pak garanci (pune, dokumentesh etj.) dhe më pak njohuri për territorin. Për këtë arsye, kur gjendet një shtëpi me qira, mund të jetë e vështirë të duhet ta lëshosh atë.

Ekzistojnë ligje që mbrojnë pronarët e shtëpive që duan të rimarrin pronën e tyre. Ky është (lo sfratto) dëbimi nga banesa, një akt me të cilin pronari i kërkon personit që jeton me qira t’i kthejë shtëpinë. Dëbimi është një procedurë që zhvillohet përpara një Gjykate. Dëbimi ndodh kur pronari i një shtëpie ose apartamenti i kërkon gjykatësit që personat që jetojnë aty të largohen nga banesa.

Dëbimi ndodh kur pronari dëshiron të marrë përsëri shtëpinë sepse:

• Nuk është paguar qiraja (dëbim për mospagesë);
• Kontrata ka përfunduar dhe qiradhënësi nuk ka lënë shtëpinë (dëbim për përfundim kontrate).

Askush nuk mund të nxirret jashtë pa lejen e gjykatësit: ndryshimi i bravave ose ndërprerja e ujit, energjisë apo gazit është e paligjshme. Gjykatësi kompetent, pasi kontrollon kushtet dhe dokumentet, lëshon urdhrin e dëbimit dhe thuhet se dëbimi bëhet ekzekutiv.

Procedura e dëbimit

Dëbimi ndjek një procedurë të saktë të përcaktuar nga ligji italian. Kohëzgjatja nuk është e njëjtë për të gjithë, por mund të zgjasë nga disa muaj deri në më shumë se një vit, dhe procedurat ligjore mund ta ngadalësojnë procesin.

– Intimazione (njoftimi)

Kur ekzistojnë kushtet për të kërkuar dëbimin, pronari i dërgon qiradhënësi një dokument që quhet intimazione di sfratto (njoftim për dëbim), ku tregohet arsyeja e dëbimit dhe data e seancës gjyqësore. Seanca e parë në gjykatë zhvillohet të paktën 20 ditë pas marrjes së njoftimit.

– Seanca para gjykatësit

Gjatë seancës, gjykatësi dëgjon palët, kontrollon dokumentet dhe vendos nëse do ta japë dëbimin. Në disa raste, gjykatësi mund t’i japë qiradhënësit një afat, të quajtur “termine di grazia” (afat faljeje), brenda të cilit ai mund të paguajë borxhet dhe të lërë shtëpinë. Nëse qiradhënësi nuk paraqitet në seancë, gjykatësi e miraton menjëherë dëbimin, i cili bëhet ekzekutiv.

Vendimi për vërtetimin e dëbimit

Vendimi për vërtetimin e dëbimit është një dokument i hartuar nga gjykatësi që konfirmon detyrimin e qiradhënësi për të lënë shtëpinë brenda një date të caktuar; ky vendim zgjidh kontratën e qirasë. Për më tepër, gjykatësi mund të lëshojë edhe një decreto ingiuntivo (urdhër pagese), që i shërben pronarit për të marrë të gjitha paratë që nuk janë paguar.

KUJDES! Nëse pas datës së caktuar nga gjykatësi qiradhënësi vazhdon të qëndrojë në shtëpi, pronari mund të kërkojë sgombero (zbrazjen) e banesës. Kjo bëhet nga përmbaruesi gjyqësor, një funksionar publik që zbaton vendimet e gjykatës, me ndihmën e forcave publike (policia, karabinierët etj.). Në çdo rast, përmbaruesi duhet ta njoftojë paraprakisht qiradhënësin për ditën kur do të vijë së bashku me forcat publike për të liruar shtëpinë nga sendet dhe personat.

Çfarë ndodh nëse marr një dëbim dhe kam familje me fëmijë të mitur ose jetoj me persona vulnerabël?

Marrja e një sfratto kur ke familje, sidomos me fëmijë të mitur ose persona vulnerabël (për shembull persona me aftësi të kufizuara), është shumë e vështirë. Megjithatë, ligji italian nuk e ndalon dëbimin, edhe pse ka mbrojtje më të mëdha për fëmijët ose personat vulnerabël.

Në këto raste, gjykatësi mund të japë më shumë kohë për të lënë banesën dhe më shumë kohë për prindërit me vështirësi ekonomike që të paguajnë borxhet e tyre. Në rastet më të rënda, nëse nuk gjendet një banesë tjetër e përshtatshme, duhet të përfshihen shërbimet sociale të komunës ose i ashtuquajturi giudice tutelare (gjykatës kujdestar), një person që mbron interesat e njerëzve më të dobët. Nëse qiradhënësi nuk bashkëpunon, gjykatësi kujdestar mund të largojë fëmijët ose personat vulnerabël dhe t’i vendosë në struktura komunitare. Ka edhe raste kur, në situata shumë të vështira, dëbimi me të mitur mund të pezullohet.

Çfarë është e rëndësishme të dish

• Nëse je përballë një dëbimi, kërko ndihmë sa më shpejt për të gjetur një zgjidhje! Për shembull, në disa qytete ekzistojnë programmi di emergenza abitativa per famiglie sfrattate (programe emergjence për familjet e dëbuara).
• Dëbimi nuk ndodh menjëherë dhe gjithmonë ekziston një procedurë ligjore përpara.
• Ke gjithmonë të drejtë të mbrohesh dhe të shpjegosh situatën tënde përpara gjykatësit.